Branchebruggen-MKB
Korte beschrijving van de context van het project
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in het najaar van 2005 het initiatief genomen om een aantal pilots uit te laten voeren op het gebied van intersectorale arbeidsmobiliteit.
De achterliggende gedachte hierbij is, dat het Ministerie intersectorale arbeidsmobiliteit (IM) graag wil bevorderen. Méér mobiliteit op de arbeidsmarkt is het streven. Het achterliggende doel hierbij is om de arbeidsparticipatie van ouderen te bevorderen. Méér arbeidsmobiliteit moet leiden tot méér en langer mee doen in het arbeidsproces.
Om deze te bevorderen, zijn op diverse plaatsen projecten ingericht. Al deze projecten samen moeten een schat aan informatie opleveren aangaande arbeidsmobiliteit tússen sectoren.
De toenemende belangstelling voor IM kent een aantal belangrijke oorzaken.
Zo probeert de overheid de Nederlandse werknemer steeds meer te laten wennen aan het idee dat diens pensioengerechtigde leeftijd nú en in de toekomst zal opschuiven. Dit langer doorwerken zal ontegenzeggelijk een invloed hebben op IM: de kans wordt hiermee steeds groter dat werknemers tijdens hun carrière switchen van werkgever en branche.
Ook het fenomeen externe reïntegratie maakt, dat de kans dat werknemers op zoek moeten naar een andere werkgever, die binnen een andere branche actief kan zijn, groter wordt.
Tot slot kan IM een positieve bijdrage leveren aan een toenemende arbeidsmobiliteit op de arbeidsmarkt.
Beschrijving van de pilot en de daarbij opgedane ervaringen
Doel
Algemene doelstellingen van het project zijn:
- Het bevorderen van de intersectorale arbeidsmobiliteit in de regio Noordoost Brabant. Hiertoe zullen 12 tot 15 langdurig verzuimende oudere werknemers die dreigen uit te vallen vanwege de fysieke eisen in hun werk, worden omgeschoold voor een baan in het Personenvervoer. De scholingsorganisatie J&OO hanteert 15 deelnemers als maximum per groep.
Deze oudere werknemers hebben de volgende kenmerken:
- leeftijd 45+;
- verzuim door fysieke klachten;
- laag opleidingsniveau;
- werkzaam in MKB bedrijven in ondermeer de metaalbewerking, de installatietechniek, (interieur)bouw en afwerking (schilder en spuittechnieken), distributie.
De werknemers worden benaderd via hun huidige werkgever (zie ad 4. Omschrijving project onder Werkwijze). Daarin wordt ook beschreven hoe de selectie plaatsvindt.
Een baan na afloop van deze scholing kan voor deze 15 deelnemers, na het behalen van alle noodzakelijke diploma’s worden gegarandeerd. J&OO heeft hierover afspraken gemaakt met werkgevers en overkoepelende organisaties in het Personenvervoer. In eerste instantie wordt een baan van minimaal 16 uur per week gegarandeerd met de intentie door te groeien naar een fulltime dienstverband. Voor de begeleiding en de nazorg van de kandidaten verwijzen we naar: ad 4. Omschrijving project onder Werkwijze.
- Het overdraagbaar maken van de faal- en succesfactoren en de weerstanden ten aanzien van intersectorale mobiliteit door hierover een ‘kennisdossier’ samen te stellen.
- Het in kaart brengen van de belemmeringen en barrières t.a.v. intersectorale mobiliteit door het verrichten van onderzoek bij instanties en organisaties die met deze problematiek te maken hebben: onder meer pensioenfondsen en mobiliteitscentra. Ook deze belemmeringen zullen worden opgenomen in het samen te stellen ‘kennisdossier’.
Door dit project verwachten we de volgende knelpunten te kunnen oppakken:
- Het ontbreken van perspectieven in kleinere MKB bedrijven of in de eigen branche voor reïntegratie van oudere werknemers die om redenen van fysieke belasting dreigen uit te vallen of langdurig verzuimen. Oudere langdurig verzuimende werknemers die geen perspectief meer hebben in de eigen sector, krijgen door een omscholingsaanbod met baangarantie, nieuwe perspectieven in een andere branche.
- Weerstanden bij werknemers om over te gaan naar een nieuwe branche. Van werknemers die jarenlang in eenzelfde branche hebben gewerkt kan niet zonder meer worden verwacht dat zij overschakelen naar een andere branche. Daarbij kan het zowel gaan om belemmeringen op psychologisch vlak als om objectieve factoren die daaraan ten grondslag liggen, bijvoorbeeld de beloning en de secundaire arbeidsvoorwaarden, de woon-werk afstand en de werktijden.
- Mogelijke weerstanden bij werknemers t.a.v. omscholing. Denkbaar is dat oudere werknemers niet zondermeer bereid zijn tot een omscholing. Dit in verband met de hierboven genoemde belemmeringen om over te gaan naar een andere sector. Een tweede reden kan zijn dat de meeste oudere werknemers in uitvoerende functies lange tijd geen scholing meer hebben gevolgd. Om de kandidaten toch te motiveren om te investeren in scholing, zal extra aandacht moeten worden besteed aan de scholingsmethodiek en aan goede voorlichting hierover naar de potentiële kandidaten.
- Weerstanden bij de toekomstige werkgevers. Oudere werknemers die een nieuwe plek op de arbeidsmarkt moeten verwerven, stuiten vaak op weerstanden bij werkgevers. Dit wordt gedeeltelijk opgevangen doordat aan het opleidingstraject van J&OO een baangarantie vastzit. Toch zal t.a.v. individuele werkgevers moeten worden geïnvesteerd in een positieve beeldvorming t.a.v. oudere werknemers.
- Belemmeringen in de sfeer van de arbeidsvoorwaarden, de uitkeringen en de pensioenrechten bij de overgang van de ene sector naar de andere.
De volgende instrumenten zullen worden ontwikkeld of getest:
- In samenspraak met de sector zal een module worden ontwikkeld waarin potentiële deelnemers aan het omscholingstraject zich kunnen oriënteren op mogelijkheden in de nieuwe branche: de sector Personenvervoer. Deze scholingsmodule bestaat uit:
- een theoriegedeelte van 30 uur met ondermeer: administratieve aspecten, wet- regelgeving, ritvoorbereiding en ritprijs, beroepsmatige aspecten zoals ‘verantwoorde verkeersdeelname’, topografische kennis van Nederland, communicatie en klantenservice. Dit onderdeel bevat ook een examentraining.
- een praktijkgedeelte van 10 uur waarin onder meer aandacht wordt besteed aan verantwoorde en veilige verkeersdeelname, route en rijtijd, klantsoorten en gedrag en afhandelen van verkeersongevallen.
- een training sociale vaardigheden van 18 uur.
- Er zal een scholingsmethodiek worden ontwikkeld die aansluit bij de leerstijl van oudere werknemers. Uit literatuur is bekend dat scholing voor oudere werknemers dient aan te sluiten bij wat zij al kennen, toepasbaar moet zijn in de praktijk en hen dient toe te rusten voor de uit te oefenen functie. Het bestaande scholingsaanbod van J&OO chauffeursservice zal hierop worden getoetst en in overleg worden aangepast.
- Een voorlichtingspakket voor toekomstige werkgevers gericht op een positieve beeldvorming over oudere werknemers. Het weerleggen van vooroordelen tegenover oudere werknemers en het aansluiten bij de sterke punten van ouderen zullen hierbij centraal staan. Daarnaast zal informatie worden gegeven over de regelgeving m.b.t. het reïntegreren van werknemers uit een andere sector. Deze voorlichting zal zowel schriftelijk (door middel van een folder) als mondeling (in het kader van een bijeenkomst of individueel) worden gegeven.
- Een overzicht van de belemmeringen m.b.t. intersectorale mobiliteit voortkomend uit ondermeer arbeidsvoorwaarden en pensioenrechten, gekoppeld aan visies van instanties en organisaties die hiermee te maken krijgen: ondermeer vakbonden, branche-organisaties, mobiliteitscentra en pensioenfondsen. Deze belemmeringen zullen gebundeld worden in het kennisdossier en gesignaleerd worden t.a.v. instanties en de landelijke overheid.
Over het project Branchebruggen is een kennisdossier samegesteld.
Het kennisdossier Branchebruggen kan worden besteld bij WerkWijzer Brabant:
