Inspiratie – Werkgevers
Inspiratie » Werkgevers » Gemeente Best

Gemeente Best: regionale voortrekkersrol op gebied van inzetbaarheid

De gemeente Best heeft de ambitie om concrete maatregelen te treffen om langer en gezond doorwerken van oudere medewerkers te bevorderen en een goede overdracht van kennis en ervaring te waarborgen. In september 2005 kreeg de gemeente het goede nieuws dat zij een subsidie heeft gekregen in het kader van de Stimuleringsregeling Leeftijdsbewust Beleid van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor de ontwikkeling van twee nieuwe beleidsinstrumenten: een mentorschapprogramma om de kennis en ervaring van oudere medewerkers over te dragen op de jongere garde en de inrichting van een mobiliteits- of loopbaanbureau (in samenwerking met collega-gemeenten in de regio) om de interne en externe mobiliteit van medewerkers te stimuleren. Het komende jaar neemt de gemeente Best het voortouw om de contouren van deze ‘leeftijdsbewuste’ beleidsinstrumenten vorm te geven.

Aanleiding
De gemeentelijke overheid is een sector die sterk vergrijst. Dat is duidelijk zichtbaar in Best. Van de circa 230 medewerkers is bijna de helft 45 jaar of ouder; de komende jaren zal het aandeel 55-plussers zélfs stijgen van 10% naar 28% van het totale personeelsbestand. Deze onevenwichtige leeftijdsopbouw kan op termijn uiteraard grote gevolgen hebben voor de personeelsvoorziening en de dienstverlening van de gemeente. Binnen afzienbare tijd stroomt een flinke groep medewerkers uit op grond van leeftijd. Is er dan intern of extern voldoende aanbod om de vrijkomende functies in te vullen? Dat is op zijn minst onzeker. Daarom alleen al is het noodzakelijk dat de gemeente Best slagvaardig nadenkt over hoe zij de kennis en ervaring van oudere medewerkers wil behouden voor de eigen organisatie. Daarbij komt dat de grootste groep oudere medewerkers tussen de 45 en 54 jaar is. Door het vervallen van de Flexibel Pensioen en Uittreding-regeling (FPU-regeling) is vervroegde uittreding voor deze medewerkers niet langer mogelijk. Kortom: de gemeente Best staat voor de uitdaging om leeftijdsbewust beleid te ontwikkelen dat ervoor zorgt dat zoveel mogelijk medewerkers op de langere termijn tevreden, gezond en goed inzetbaar blijven binnen de gemeentelijke organisatie. Dankzij de subsidietoekenning van het ministerie en met de ondersteuning van het provinciale actieplan ‘Ervaring Werkt’ kan de gemeente hiermee nu een goed begin maken.

Aanpak
Het denkproces over leeftijdsbewust personeelsbeleid viel in Best samen met een gemeentelijke reorganisatie die per 1 januari 2005 haar beslag heeft gekregen. Tijdens het reorganisatietraject is in onderling overleg tussen betrokken partijen als gemeentebestuur, directie, Ondernemingsraad en P&O uitgebreid stilgestaan bij de gevolgen van de vergrijzing voor de kwaliteit en kwantiteit van het personeelsbestand. Bij de inrichting van de nieuwe organisatie is terdege rekening gehouden met de noodzaak om als gemeente medewerkers langer te laten werken, zodat je flexibel in kunt spelen op veranderende omstandigheden (bijvoorbeeld nieuwe wet- en regelgeving vanuit de landelijke overheid) en je niet steeds nieuwe mensen in dienst hoeft te nemen. Employability is in dat kader een kernbegrip. De gemeente Best wil medewerkers in huis hebben die breed inzetbaar zijn, bereid zijn om waar nodig - of op eigen initiatief - van functie te wisselen en continu aandacht hebben voor kennisontwikkeling en -overdracht. Onder meer uit gesprekken met medewerkers bleek dat de gemeente op dit vlak nog wel een verbeterslag moet maken. Zo zijn sommige mensen enthousiast om langer door te werken of te switchen tussen functies en wil een ander deel juist het liefst werkzaam blijven in de vertrouwde werkomgeving. De twee gesubsidieerde beleidsinstrumenten op het gebied van leeftijdsbewust personeelsbeleid moeten het tij wat dat betreft (deels) zien te keren.

Middelen
Het gaat hierbij allereerst om het versterken van de bewustwording dat leeftijdsbewust personeelsbeleid voortaan een vanzelfsprekend onderdeel moet zijn van het beleid en de cultuur binnen de gemeentelijke organisatie (én waarom dat zo belangrijk is!). Dat is een geleidelijk proces. Logisch, want leeftijdsbewust personeelsbeleid staat pas sinds januari 2005 op de agenda van de gemeente Best.

Voor het creëren van een zo breed mogelijk draagvlak is een interne projectgroep samengesteld die het proces van bewustwording en visieontwikkeling stuurt en monitort. Deze projectgroep heeft in het eerste kwartaal van 2005 in twee workshops voor respectievelijk leidinggevenden (directie, managers en teamleiders) én P&O en OR-leden geïnventariseerd welke oplossingsrichtingen voor leeftijdsbewust personeelsbeleid het best aansluiten bij de problematiek binnen de gemeente Best. Uit deze bijeenkomsten zijn twee beleidspijlers naar voren gekomen, die het komende jaar worden doorvertaald in concrete beleidsinstrumenten:

Mentorschap-programma
Om het hoofd te bieden aan de verwachte uitstroom van 55-plussers in de komende vijf jaar wil de gemeente Best een mentorschap-programma opzetten, waarbij oudere medewerkers hun specifieke kennis en ervaring overdragen op de jongere collega’s. Dat geeft 55-plussers een nieuwe uitdaging in hun loopbaan en zorgt ervoor dat waardevolle informatie behouden blijft voor de organisatie. Uiteraard betrekt de gemeente Best de oudere medewerkers direct bij de opzet van het mentorschap-programma. In gesprekken met de 55-plussers is het zaak te achterhalen hoe zij hun toekomst bij de gemeente Best zien. Zijn zij bereid hun kennis en ervaring over te brengen op de jongere generatie? Hoe moet dat mentorschap dan gestalte krijgen? Dat is de eerstvolgende stap.

Mobiliteits- of loopbaanbureau
De interne en externe mobiliteit van medewerkers is bij de gemeente Best relatief laag. Het is natuurlijk mogelijk om beide vormen van mobiliteit te bevorderen via stages en tijdelijke projecten, maar een middelgrote gemeente als Best heeft slechts beperkte mogelijkheden om medewerkers voldoende variatie te bieden in functies, stages en projectactiviteiten. De gemeente ziet wel een andere kans om mensen in beweging te houden, zodat ze langer en breder inzetbaar zijn. Door in samenwerking met regiogemeenten te komen tot de opzet van een mobiliteits- of loopbaanbureau kun je de onderlinge uitwisseling van medewerkers concreet vormgeven. Diverse collega-gemeenten, zoals Veldhoven en Son, hebben al positief gereageerd op het voorstel van de gemeente Best. De gesprekken hierover zullen in de komende tijd verder worden gevoerd.

Resultaten
De grote winst van afgelopen jaar is dat verschillende partijen en mensen binnen en buiten de gemeente Best nu met elkaar in gesprek zijn over het toekomstige, leeftijdsbewuste personeelsbeleid. Dat helpt - in combinatie met de subsidietoekenning van het ministerie en de ondersteuning van partijen als Ervaring Werkt - bij strategievorming, implementatie en bewustwording.

Waarom een best practice?
‘Inzetten op inzetbaarheid’ krijgt veel ondersteuning en aandacht van burgemeester Demmers, gemeentesecretaris Roels, wethouders, lokale politiek en andere partijen binnen de gemeente Best. Dat heeft een positieve uitwerking op de rest van de organisatie. In de samenleving zie je té vaak dat soortgelijke initiatieven een vroege dood sterven, omdat ze onvoldoende worden gedragen binnen de eigen organisatie. Dat is eeuwig zonde. Binnen de gemeente Best bestaat veel draagvlak om het onderwerp ‘leeftijdsbewust personeelsbeleid’ voldoende belangrijk te maken. Dankzij deze ‘aanjaag’-functie onderscheidt de gemeente Best zich nadrukkelijk ten opzichte van andere gemeenten in de regio.

Meer informatie

Actieplan ‘Ervaring Werkt’
Het project ‘Inzetten op inzetbaarheid’ van de gemeente Best is één van de initiatieven, voortkomend uit het actieplan ‘Ervaring Werkt’ van de provincie Noord-Brabant. Met dit actieplan stimuleert de provincie werkgevers, werknemers, politici en uitvoerende organisaties in Brabant om gezamenlijke activiteiten en projecten te ontwikkelen die de kansen van 45-plussers vergroten om werk te krijgen en aan het werk te blijven. De Taskforce ‘Ervaring Werkt’, bestaande uit negen personen uit de Brabantse samenleving (politiek en bedrijfsleven), ondersteunt en bevordert de provinciale en regionale activiteiten en projecten.