Kennisbank

III. Beeldvorming en inzetbaarheid van ouderen op de arbeidsmarkt

In deze rubriek vindt u publicaties over de beeldvorming en de arbeids-marktsituatie van oudere werknemers, publicaties over inzetbaarheid van oudere werknemers en maatregelen om deze te bevorderen en publicaties over de opvattingen van oudere werknemers zelf over langer doorwerken.

3.1. Beeldvorming en arbeidsmarktsituatie van oudere werknemers
3.2. Inzetbaarheid van oudere werknemers en maatregelen om deze te bevorderen
3.3. Opvattingen van oudere werknemers over langer doorwerken

3.1. Beeldvorming en arbeidsmarktsituatie van oudere werknemers

'Oudere werknemers door de lens van de werkgever'. Rapport in opdracht van het ministerie van economische zaken. Dan Haag, juni 2007.

Senior-Power, Arbeidsmarktonderzoek Werken met Ervaring. Motieven en beelden van werkgevers en werknemers over de noodzaak van langer doorwerken van ‘oudere’ werknemers. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Regiegroep GrijsWerkt door Heliview Research, februari 2006.

‘Ouderen maken meer fouten’
Uit Duits onderzoek blijkt dat oudere werknemers meer fouten maken dan jongere als ze in een team met jongere mensen samenwerken. Dit ligt aan de slechte communicatie tussen de leeftijdsgroepen. Lees verder »

Ouderen weten van werken, inleiding Prof. Dr. Henriëtte Maassen van den Brink, Scholar Amsterdam. 30 november 2004.

Gezond en wel over de eindstreep. Inleiding Ingrid Halewijn, TNO arbeid, 30 november 2004.

TNO Arbeid, Arbeidsmarkt en oudere werknemers. In: Trends in Arbeid 2004. Hoofddorp: TNO, 2004. P.G.W. Smulders et al (red.).
In dit hoofdstuk wordt de arbeidsmarktsituatie van oudere werknemers besproken. Aan de orde komen: ontwikkelingen in de vraag naar en het aanbod van arbeid; het employability-beleid van arbeidsorganisaties en de wijze waarop werknemers daar gebruik van maken; bedrijfsoverstijgend employabilitybeleid. Over de inzetbaarheid van ouderen is het algemene beeld dat werknemers op oudere leeftijd gemiddeld minder mobiel zijn en minder opleiding volgen maar dit zegt weinig over hun feitelijke inzetbaarheid. Een voorlopige conclusie is dat er betreffende inzetbaarheid van ouderen kansen worden gemist waardoor hun arbeidsparticipatie in de toekomst in het geding komt.

Expertisecentrum LEEFtijd, Leeftijdsgrenzen op de arbeidsmarkt. Utrecht: Expertisecentrum LEEFtijd, 2000. Y. Quispel.
Overzichtspublicatie op het gebied van leeftijd en arbeid. ‘Leeftijdsgrenzen op de arbeidsmarkt’ toont aan dat het gebruik van leeftijdsgrenzen aan de orde van de dag is bij sollicitaties, promotie, arbeidsvoorwaarden en ontslag. Informatie: www.leeftijd.nl.

Expertisecentrum LEEFtijd, Evenwichtige leeftijds-opbouw, een verkenning. Utrecht: Expertisecentrum LEEFtijd, 2000. Y. Quispel.
Verkennend onderzoek dat laat zien dat veel ondernemingen streven naar een evenwichtige leeftijdsopbouw van hun personeelsbestand. Dit begrip wordt verschillend ingevuld maar leidt nagenoeg altijd tot de conclusie dat er teveel ouderen in dienst zijn. Informatie: www.leeftijd.nl.

3.2. Inzetbaarheid van oudere werknemers en maatregelen om deze te bevorderen

Projectteam Ervaring Werkt, Werken aan duurzame inzetbaarheid loont! Afspraken. Middelen en voorbeelden uit vier sectoren. Voor vier sectoren: metalektro, bouw, onderwijs en gemeenten is in kaart gebracht hoe maatregelen op het gebied van arbeidsvoorwaarden, arbeidsomstandigheden en personeelsbeleid de inzetbaarheid van 45-plussers kunnen bevorderen. Achtergrond vormt de discussie over het proces van veroudering en de gevolgen op de inzetbaarheid van oudere werknemers. ’s-Hertogenbosch,m Projectteam Ervaring Wertkt, september 2005.

Stichting Arbouw, oudere werknemers in de bouw. Amsterdam, Arbouw, 2001. In dit rapport wordt ingegaan op de veranderingen van de fysieke en mentale capaciteiten en kenmerken bij werknemers ten gevolge van het verouderingsproces, de wijze waarop zich dit in de sector bouw manifesteert en het beleid op het gebied van arbozorg in de bouw. Informatie: www.arbouw.nl

Stichting Arbouw, Longetudinaal onderzoek naar werk, werkvermogen en gezondheid van senior werknemers in de bouwnijverheid. Amsterdam, Arbouw, juli 2001. Longitudinaal onderzoek uitgevoerd door het Coronel Instituut voor Arbeid, Milieu en Gezondheid (AMC/UvA, Amsterdam) in opdracht van de Stichting Arbouw. Informatie: www.arbouw.nl

STECR platform reïntegratie, Studierapport ‘De oudere werknemer’. Omgaan met vergrijzing in de organisatie. Hoofddorp, STECR platform reïntegratie, juni 2004.
In dit rapport wordt de vraag beantwoord hoe de oudere werknemer kan worden behouden voor het verrichten van werk en wat arbodiensten daaraan kunnen bijdragen. Nagegaan wordt wat de invloed is van het ouder worden op de fysieke en mentale vermogens. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire veroudering. Nagegaan wordt hoe beleid eruit moet zien waarin al op jongere leeftijd rekening wordt gehouden met de risico’s van slijtage en waarin geïnvesteerd wordt in behoud van inzetbaarheid op hoge leeftijd. Ook de verantwoordelijkheid van werknemers zelf komt hierbij aan de orde. Informatie: www.stecr.nl.

TNO Arbeid, Inzetten op duurzaamheid, inzetbaarheid en combineerbaarheid. In: TNO Special, maart 2004. T. Korver en R. Gründe-mann.
Bij het bevorderen van een meer duurzame arbeidsparticipatie zijn de ontwikkeling van de inzetbaarheid en de afstemming van werk op andere levensfasen van belang. Dit artikel schetst de stand van zaken in Nederland op het gebied van duurzaamheid, inzetbaarheid en combineerbaarheid.

TNO Arbeid, De mythe doorbroken. Gezondheid en inzetbaarheid van oudere werknemers, inventarisatie van beelden, feiten en maatregelen. Hoofddorp: TNO, 2003. A. Nauta, et al.
In deze publicatie worden stereotype denkbeelden over gezondheid en beperkte inzetbaarheid van ouderen ontrafeld. Om de arbeidsparticipatie van ouderen te bevorderen moet worden ingezet op bestrijding van beeldvorming, aanpassingen in het werk en gezondheidsbevordering.

Ester, P.; [et al.], De organisatie en de oudere werknemer. Bussum: Coutinho, 2003.
Met het ouder worden van de bevolking vergrijst ook het personeel binnen de organisaties. Dit boek geeft ondersteuning bij de vragen die zich voordoen bij de veroudering van het personeelsbestand. Het laat zien hoe verschillende werkgevers reageren op de veroudering. Meer info: SER scriptieservice Ouderen.

3.3. Opvattingen van oudere werknemers over langer doorwerken

Ecorys, Werkt Grijs door. Beroepsbevolking en werkgevers over langer doorwerken 2005-2007. Onderzoek in opdracht van het Ministerie van SZW, 15 januari 2008

Werkt Grijs door? Tweede meting attitude en gedrag onder potentiële beroepsbevolking en werkgevers ten aanzien van de arbeidsparticipatie van ouderen. Ecorys in opdracht van het Ministerie van SZW, oktober 2007.

Werkt Grijs door? Nulmeting houding en gedrag onder potentiële beroepsbevolking en werkgevers ten aanzien van de arbeidsparticipatie van ouderen. Ecorys Nederland BV in opdracht van het Ministerie van SZW, oktober 2005.

Werkbeleeftijd. Trends in de relatie tussen werkbeleving en leeftijd in Nederland. Monitor@werk, 2006.

SCP, Rapportage ouderen 2006. Juni 2006.

Von Bergh, M. Loopbanen van oudere werknemers.
Samenvatting, conclusie en beleidsimplicaties, Universiteit van Utrecht, promotieonderzoek, september 2005
In dit onderzoek staan de loopbanen in het leeftijdstraject tussen 45 en 60 jaar centraal: de functieveranderingen die zij hebben, de verschillen in loopbanen tussen oudere werknemers onderling en tussen werknemers in verschillende organisaties.

WerkWijzer, expertisecentrum 45-plussers en werk. ‘Accent op 45+ talent’. Portrettenboekje waarin 45-plussers zelf aangeven wat zij vinden van langer doorwerken en wat illustreert wat er nodig is om mensen te verleiden om tot hun 65ste of langer actief te blijven. Breda: WerkWijzer, landelijk bureau, november 2004.

TaskForce ouderen en arbeid, De gevoelige snaar raken. Emoties rond werk: een onderzoek. Zeist, Tangram Advies en Onderzoek. 2003.
Het onderzoek schetst de motieven van mensen in relatie tot werk. De publicatie is de samenvatting van een breder onderzoek dat beschrijft hoe ouder wordend Nederland aankijkt tegen langer doorwerken. Eén van de resultaten: mensen willen langer doorwerken mits het hen vriendelijk gevraagd wordt. Het krijgen van respect en waardering vormen hiervoor belangrijke motieven. Informatie: www.ouderenenarbeid.nl, publicaties van de Taskforce ouderen en arbeid.
Het complete onderzoek ‘de beleving van werk en ouder worden’ is op te vragen bij Tangram Advies en Onderzoek tel. 030-69 19 171.

NIDI (Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut). De verborgen waarde van de oudere werknemer. Den Haag: NIDI, september 2003. H. van Dalen en K. Henkens. Rapport voor de TaskForce ouderen en arbeid. Onderzocht wordt hoe het staat met de ‘sense of urgency’ binnen de Nederlandse bevolking dat langer doorwerken in de toekomst ook echt nodig zal zijn. Nagegaan wordt hoe er binnen organisaties zowel door werkgevers als (oudere) werknemers zelf tegen oudere werknemers wordt aangekeken. Tenslotte wordt ingegaan op de intergene-rationele solidariteit op de arbeidsmarkt,

Ouderenplatform West-Brabant, ‘Als je het mij vraagt heb ik wel een idee’, Bloemlezing van verhalen ingezonden voor de prijsvraag ‘werken na je vijftigste’, als ik het voor het zeggen had. Met inleidingen en aanbevelingen van het ouderenplatform West-Brabant, platform ingesteld voor het Vitaal Grijsproject: ouderen en werk & vrijwilligerswerk van de Provincie Noord-Brabant. Tilburg, ANBO Gewest Noord-Brabant, juni 2000.

Wilt u meer informatie over één van deze publicaties of wilt u -tegen kostprijs- één van deze publicaties bestellen laat het ons dan weten via info@werkwijzerbrabant.nl.